“Hava Küreye Ne Denir?” — Atmosferi Farklı Gözlerle Konuşalım Gökyüzüne bakıp “Şu mavi kubbenin adı neydi?” diye kendi kendinize sorduğunuz oldu mu? Ben bu soruyu sadece bir kelimenin peşinde koşmak için değil, aynı kavrama farklı pencerelerden bakabilmek için seviyorum. Bugün “hava küreye ne denir?” sorusunu birlikte açalım; bazen veriye yaslanalım, bazen duyguların izinden gidelim, bazen de toplumsal etkileri konuşalım. Hazırsanız kahvenizi kapın; yorumlarda da buluşalım. Önce Cevap: Hava Küre = Atmosfer Kısa ve net: “Hava küre”nin bilimsel adı atmosfer. Türkçede “gaz küre” diyenler de var ama yaygın ve doğru karşılık atmosfer. Kökenine inince, Yunanca atmo (buhar/hava) ve sphaira (küre) sözcüklerinden…
10 YorumKategori: Makaleler
Gerdirmenin Anlamı Nedir? Antropolojik Bir Perspektiften Kültürlerin Çeşitliliğini Merak Eden Bir Antropoloğun Bakış Açısı Antropoloji, insan kültürlerini ve topluluk yapılarını anlamaya yönelik bir arayışın bilimidir. Her kültür, kendine özgü ritüeller, semboller ve anlamlar barındırır. Dünyada birbirinden farklı kültürlerin varlığı, insanın toplumsal yaşantısının ne kadar çeşitlendiğini ve bu çeşitliliğin her birinin insanın kimliğini nasıl şekillendirdiğini gösterir. Peki, “gerdirme” kelimesi, bu anlam arayışında ne ifade eder? Birçok anlam taşıyan bu kelime, her kültürde farklı şekillerde yorumlanabilir. Gerdirmenin anlamı, sadece fiziksel bir eylemden öteye, bir toplumsal bağ, bir güç gösterisi veya bir kimlik inşa süreci olabilir. Bu yazıda, gerdirmenin antropolojik perspektiften ne anlama…
12 YorumHamayl Ne Demek? Bilimsel Merakla Gelen Bir Keşif Küçüklüğümden beri insanların boynunda, bebeklerin yastığının altına iliştirilmiş veya kapı girişlerine asılmış küçük keseler görürdüm. Bu küçük nesnelere “hamayl” derlerdi. O zamanlar bunun sadece bir inanç unsuru olduğunu düşünürdüm. Ancak yıllar geçtikçe, insanın anlam arayışı ve sembollerle kurduğu bağ üzerine yapılan bilimsel çalışmalar, bu tür objelere bambaşka bir gözle bakmamı sağladı. Bugün, “Hamayl ne demek?” sorusunu hem tarihsel hem de bilimsel bir merakla ele alalım. Hamaylın Kökeni ve Anlamı “Hamayl” kelimesi Arapça kökenlidir ve “taşınan, boyna asılan şey” anlamına gelir. Genellikle deri veya kumaştan yapılan küçük bir kesenin içine dua, ayet veya…
10 YorumBulmacada Ton Balığı Ne Demek? Bir Kelimenin Kültürel ve Dilsel Yolculuğu Bulmacalar, dilin en oyunbaz hâlidir. Bir kelime bazen tarihsel bir olayın izini taşır, bazen de gündelik konuşmalardan sızan küçük bir şifreye dönüşür. “Bulmacada ton balığı” ifadesi de tam olarak böyle bir kelime oyunudur. Yüzeyde basit görünür; ama arkasında dilin evrimi, kültürel etkileşimler ve hatta gastronominin toplumsal hafızadaki yeri yatar. — “Ton Balığı”nın Hikâyesi: Denizin Derinliklerinden Sözcük Dağarcığına “Ton balığı” ifadesi Türkçeye, Fransızca thon ve İngilizce tuna kelimelerinden geçmiş bir sözcüktür. Osmanlı döneminde Akdeniz’de yoğun balık ticareti yapılırken bu tür adlar yabancı dillerden Türkçeye taşınmıştır. 19. yüzyılın sonlarına doğru İstanbul…
8 YorumAdıyaman Gerger Alevi Mi? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzenin İzinde Siyaset bilimcisi olarak her toplumda bireylerin kimliklerinin, ideolojilerinin ve inançlarının nasıl şekillendiği üzerine düşünmek oldukça ilginçtir. Toplumsal yapılar, sadece bireylerin toplumsal rollerini değil, aynı zamanda onların aidiyet duygularını da belirler. Bireylerin dini, etnik ve kültürel kimlikleri, bazen sadece kişisel bir tercih değil, aynı zamanda iktidar ilişkilerinin, toplumsal yapının ve tarihsel sürecin bir ürünüdür. Bugün, Adıyaman’ın Gerger ilçesinin Alevi olup olmadığına dair yaygın bir soruyu ele alırken, bu sorunun toplumsal ve siyasal boyutlarını da derinlemesine inceleyeceğiz. Adıyaman Gerger’deki Alevi kimliği meselesi, aslında daha büyük bir tartışmanın parçasıdır: Din, kimlik ve toplumsal…
8 YorumAdete Kaç Gün Kala Hamilelik Belirtileri Olur? (Kadın Beyni vs Erkek Mantığı Kapışması) Ahh şu kadın-erkek farkı yok mu… Kadın “Bir şeyler hissediyorum…” der, erkek hemen “Test yaptın mı?” diye sorar. Kadın duygularıyla sezgisel radarını açar, erkek ise eline takvimi alıp operasyon planı çizmeye başlar. Ama gelin, bu “Adete kaç gün kala hamilelik belirtileri olur?” meselesini biraz eğlenceli bir şekilde konuşalım. Çünkü belli ki bu konu, hem duygusal hem stratejik bir mesele! 1. Kadın Beyni: “Sanki Vücudumda Bir Şeyler Oluyor!” Bir kadının vücudu, hormonlar sayesinde Sherlock Holmes moduna geçer. Adete 10 gün kala hafif mide bulantısı mı? Bingo! Göğüslerde hassasiyet…
12 YorumSafi Gelir Ne Demek? Tarihsel Süreçler ve Toplumsal Dönüşümler Üzerinden Bir İnceleme Bir Tarihçinin Gözünden: Geçmişi Anlamak, Bugünü İnşa Etmek Tarihçi olmanın en büyük ödüllerinden biri, geçmişin izlerini bugüne taşıyabilmektir. Geçmişteki bir kavram, günümüzde nasıl bir etki yaratıyor? Bazen bir terim, zamanla dönemin toplumsal yapısını, ekonomik düzenini ya da güç ilişkilerini anlatan güçlü bir sembole dönüşür. İşte bu yazıda inceleyeceğimiz “safi gelir” terimi de böyle bir kavram. Geçmişin ekonomik sistemlerini anlamak, günümüzle olan paralellikleri görmek ve bu terimin zaman içindeki dönüşümünü keşfetmek, bizlere sadece tarihi değil, ekonomiyi ve toplumu anlamada önemli ipuçları sunuyor. Safi gelir, bir tür ekonomik netlik ve…
12 YorumAlkolsüz Parfüm Var mı? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Ele Alalım Hepimiz parfümün büyüsünü severiz, değil mi? Bir parfüm şişesinin kapağını araladığınızda yayılan o ferahlatıcı, baştan çıkarıcı koku, bazen kendinizi yeniden keşfetmenizi sağlar. Ancak, parfümlerden bahsederken, alkollü içeriklerinin, birçok insanın hassas ciltlerinde neden olduğu tahrişler ya da alerjik reaksiyonlar gibi yan etkilerden de söz etmek gerekiyor. Peki ya alkolsüz parfümler? Bu yazımızda, alkolsüz parfüm dünyasına bir göz atacağız, hem küresel hem de yerel düzeyde bu tür parfümlerin nasıl algılandığını ve kullanıldığını keşfedeceğiz. Hazırsanız, derinlere inelim! Alkolsüz Parfüm: Küresel Bir İhtiyaç mı? Alkolsüz parfümler son yıllarda büyük bir popülerlik kazandı. Birçok insan,…
8 YorumGL General Nerede Üretiliyor? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme “Güç ilişkilerinin ördüğü toplumsal düzen, bireylerin yaşadığı gerçekliği şekillendirirken, aynı zamanda devletin ve kurumların gücünü pekiştiren bir ağ gibi işler.” Bu söz, siyaset biliminin temel taşlarından birine işaret eder: Güç, toplumsal ilişkilerdeki en belirleyici unsurdur. Güç, yalnızca askeri ya da ekonomik alanlarda değil, aynı zamanda kültürel, ideolojik ve toplumsal alanlarda da kendini gösterir. Toplumsal düzenin her katmanında, iktidar ve güç ilişkileri iç içe geçmiş durumdadır. Peki, bu güç ilişkileri ile bireyler arasındaki etkileşim, teknolojinin ve üretimin temel unsurlarından biri olan GL General gibi ürünlerde nasıl kendini gösteriyor? Bu yazıda, GL General’in…
10 YorumHalvet Ne Demek Tasavvufta? Herkesin bir zamanlar başına gelmiştir: Sessiz bir odada yalnız kalmak, zihninde kendi dünyasına dalmak… Ama bu yalnızlık tam olarak ne anlama geliyor? Birisi halvetin ne olduğunu sorsa, çoğu kişi “Sanırım yalnız kalmak, değil mi?” diye düşünür. Ancak konu Tasavvuf olunca işler biraz karışır! Halvet, bir anlamda kendinle kalmanın en derin hali. Fakat, bu yalnızlık öyle sıradan bir yalnızlık değil; tasavvufun özüyle harmanlanmış, adeta bir keşif yolculuğu. Tabii bir de işin içine erkeklerin “Çözüm odaklı yaklaşımını” ve kadınların “Empatik bakış açısını” katınca, halvetin ne demek olduğunu anlamak biraz daha zorlaşıyor. Halvet, Bir Yalnızlık Durumu Ama… Düşünsenize, bir…
8 Yorum