Kategori: Makaleler

Yeni İşlevselci Kuramcı Kimdir? Felsefi Bir Analiz Bir gün düşündüm: İnsan davranışlarını ve toplumsal kurumları gözlemlerken, her şeyin bir amacı mı var yoksa bazı düzenlemeler tesadüfen mi ortaya çıkıyor? Etik değerler, bilgiye ulaşma yollarımız ve varlık anlayışımız—hepsi bu soruyla bağlantılı. Yeni işlevselci kuramcılar, tam da bu noktada devreye giriyor. Peki, “yeni işlevselci kuramcı kimdir?” sorusu, felsefi bir mercekten incelendiğinde ne anlam taşır? Yeni İşlevselcilik: Temel Kavramlar Yeni işlevselcilik, klasik işlevselcilik anlayışının modern bir yorumudur. Geleneksel işlevselciler, kurumları ve davranışları, toplumsal düzeni sağlamadaki işlevleri üzerinden açıklar. Yeni işlevselciler ise bunu, daha geniş bir epistemolojik ve ontolojik çerçeveye oturtur: Bireysel düzey: Davranışlar,…

Filtre Kahve Süt Arttırır mı? Gerçekten Bunu Konuşuyor muyuz? Bunu hepimiz bir noktada duymuşuzdur: “Filtre kahve içiyorsan süt eklemek kilo aldırır.” Evet, günümüz dünyasında her şeyin diyet versiyonu ve her konunun bir sağlık kaygısı var. Kimileri sütlü filtre kahveyi tatlı bir keyif olarak görüp, “Sağlığımın önünde duracak bir şey yok” derken, diğerleri sadece bir bardak filtre kahveyle bir ömür boyu sağlıklı yaşam vadeden makalelere göz kırpıyor. Peki ama gerçekten filtre kahve sütle birlikte kilo yapar mı? Hadi bunu netleştirelim. Evet, netleştirelim, çünkü insanın kahve içme hakkı kadar, buna dair her türlü hurafe de özgürce yayılıyor. Sütlü Filtre Kahve: Tatlı mı,…

Düğünde Gelin Bohçasına Ne Konur? Herkesin hayatında birkaç dönüm noktası vardır; o anlar, zamanın akışını değiştiren, unutulmaz, derin izler bırakan anlar. Bir de düğün günleri vardır. Hayatının belki de en özel anı olan o günde, çevrendeki her şey anlam kazanır, her şey daha derinleşir. Benim için de o an, düğün hazırlıklarının tam ortasında, gelin bohçasını hazırladığımız o andı. Bundan tam bir yıl önce, Kayseri’nin o güzel sabahında, bir çeyrek yüzyılı geride bırakmış, büyümüş bir genç kadındım. Henüz hayatımda çok şeyi öğrenmemiştim, ama bir şeyi biliyordum: Düğün hazırlıkları insanı hem ne kadar heyecanlandırır, hem de ne kadar yorar. Üzerinde bir sürü…

İnsan Olmanın Derinliği: Izan Sahibi Olmak Üzerine Felsefi Bir Yolculuk Günümüz dünyasında bir sabah uyandığınızda, telefonunuzdaki haberleri tararken bir soruyla karşılaşabilirsiniz: “Gerçekten ne biliyorum?” veya “Doğru olanı yapmak ne anlama geliyor?” Bu sorular, insan olmanın ve karar vermenin özünü sorgulamaya iter. İşte tam bu noktada felsefenin üç temel alanı—etik, epistemoloji ve ontoloji—devreye girer. Izan sahibi olmak, yani hem kendine hem de çevresine karşı bilinçli ve sorumlu bir duruş geliştirebilmek, bu alanlar üzerinden anlam kazanır. I. Etik Perspektifinden Izan Sahibi Olmak Etik, insanın neyi doğru veya yanlış olarak değerlendirdiğini sorgular. Izan sahibi olmak, burada sadece kuralları takip etmek değil, ahlaki bir…

Yuvarlak Yüzlü İnsanların Genel Özellikleri Nelerdir? Yuvarlak yüzlü insanlar… Hadi itiraf edelim, hemen herkesin kafasında bir profil belirir, değil mi? Kimileri için bu tip yüz hatları “sevimli” ve “güzel”ken, kimileri içinse fazla çocukça ve olgunluktan uzak. Ben de bu yazıyı yazarken bir yandan, acaba yuvarlak yüzlü bir insan olarak bu yazıyı okurken “Beni mi kastediyorsun?” diye düşünür müyüm diye soruyorum kendi kendime. Gerçekten de bu yazıda yuvarlak yüzlü insanları inceleyecek, her şeyin artısını ve eksisini tartışacağım. Neden mi? Çünkü her fiziksel özellik gibi, yuvarlak yüzlerin de hem güçlü hem de zayıf yönleri var. Yani, bu yazıda polemik yaratacak şeyler de…

Şef Emre Şen Kimdir? Mutfak Dünyasında Bir Yıldızın Yükselişi Mutfak dünyası, tıpkı bir laboratuvar gibi, denemelerin, titizliğin ve zamanla elde edilen mükemmel sonuçların birleşimidir. Emre Şen, bu dünyada kendine sağlam bir yer edinmiş, yetenekleri ve mutfaktaki özgün tarzıyla dikkat çeken bir şef. Peki, Şef Emre Şen kimdir ve onu bu kadar özel kılan nedir? Hem mutfak hem de bilimsel bir bakış açısıyla bu soruyu yanıtlayacağız. Ben Eskişehir’de yaşayan, üniversitede çalışan 27 yaşında bir araştırmacıyım. Akademik olarak çok sayıda karmaşık teoriyi ele alırken, aynı zamanda gündelik yaşamda da her şeyin daha basit ve anlaşılır olmasını tercih ederim. Şef Emre Şen’in kariyerini…

İngilizce Eski Film Ne Demek? (Bir Mühendis ve Sosyal Bilimci Olarak Farklı Yaklaşımlar) Konya’da bir akşam, odamda yalnızım. Bir yandan mühendislik projeleri üzerine kafa yoruyorum, diğer yandan sosyal bilimlerin derinliklerine dalmayı seven bir tarafım da var. İçimde bir tartışma başlıyor: “İngilizce eski film ne demek?” Bu kadar basit bir soruya iki farklı perspektiften bakmanın ilginç olacağına karar veriyorum. Mühendislik bakış açım ve insana dair daha derin hislerim, her ikisini bir arada incelememi sağlıyor. Önce biraz analitik bir yaklaşım yapalım, sonra duygusal tarafımla derinleşelim. İçimdeki Mühendis Böyle Diyor: “Hadi, Analiz Edelim!” Mühendislik yaklaşımından bakıldığında, “İngilizce eski film ne demek?” sorusu, dilsel…

İdrar Yolu Enfeksiyonu: Bir Hastalık ve Bir Genç Kadının Hikâyesi Hayatımın tam ortasında, sıcak bir Kayseri akşamında bir anda bedenimin kontrolünü kaybettim. O gün, küçük bir baş ağrısı ve biraz garip hissettiğim bir mide bulantısı ile başlamıştı. Ama hiçbir şey, o an idrar yolu enfeksiyonunun (İYE) başlamak üzere olduğunu anlamama engel olamadı. Sadece birkaç gün içinde, kendimi öylesine zayıf ve savunmasız hissettim ki, nasıl bir şey olduğunu anlamadım bile. Başlarda sadece birkaç tuhaf belirti vardı. Ardından bir sabah, bir şeyin ters gittiğini fark ettim. Bir Gün Uyanıp Vücudunun Sana Düşman Olduğunu Hissetmek Bir sabah, uyandım ve normalde hiç de alışık…

İskitler İlk Ne Yaptı? Kültürlerin İzinde Bir Yolculuk Merak duygusuyla başladığınız her kültürel keşif, insanlık tarihinin gizli katmanlarını açığa çıkarır. Dünyanın farklı köşelerindeki toplumları incelerken, bazen kendi bakış açımızın ötesine geçmek gerekir. Bu bağlamda, İskitler ilk ne yaptı? kültürel görelilik çerçevesinde anlam kazanır. İskitler, M.Ö. 9. yüzyıldan itibaren Orta Asya steplerinde varlık göstermiş, atlı göçebe topluluklardı ve onların yaşam biçimi, ritüelleri, ekonomik sistemleri ve kimlik oluşumları üzerinden kültürler arası bir köprü kurmamıza olanak tanır. Ritüeller ve Semboller: İskit Kültürünün Dilini Çözmek İskitlerin ritüelleri, onların toplumsal düzenlerini ve evren algılarını anlamada anahtar niteliğindedir. Mezarlıklar, altın ve bronzla süslenmiş eserler, hayvan üslubu…

Çöller Neden Gündüz Sıcak, Gece Soğuk? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Çöller, gezegenimizin en sert iklimlerine sahip yerlerinden biri. Herkesin bildiği gibi, gündüzleri sıcaktır, geceleri ise soğur. Ama bu doğal fenomeni sadece bilimsel bir açıklama ile açıklamak, toplumsal gerçeklikten uzak kalmak olurdu. Bu yazıda, “Çöller neden gündüz sıcak, gece soğuk?” sorusunu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından da irdeleyeceğim. Gündelik hayatımda, sokakta, toplu taşımada ve işyerinde sıkça gözlemlediğim pek çok dinamik, aslında tıpkı çöllerdeki gibi, sert geçişlerin, ani değişimlerin ve toplumsal katmanların varlığını gösteriyor. Peki, çöllerdeki sıcaklık farkı nasıl bu kadar belirgin oluyor? Ve daha…