Eda Taşpınar Güneşsiz Bronzlaştırıcı Nasıl Kullanılır? Gücün, Güzelliğin ve Toplumsal Normların Kesişiminde Bir Analiz Giriş: Güç, Beden ve Görünürlüğün Siyaseti Bir siyaset bilimci olarak meseleye yalnızca “kozmetik” bir açıdan değil, toplumsal düzenin derinlerine işleyen güç ilişkileri çerçevesinde yaklaşmak gerekir. Bronz ten, yalnızca bir estetik tercih değil, modern toplumda görünürlük, prestij ve aidiyetin sembolüdür. Peki, Eda Taşpınar Güneşsiz Bronzlaştırıcı’sı bu sembolizmin neresinde duruyor? Ürün, bireyin kendi bedenini yeniden inşa etme hakkını mı güçlendiriyor, yoksa neoliberal güzellik ideolojisinin bir uzantısı olarak mı işlev görüyor? Bu sorular, yalnızca kişisel bakım rutinlerinin değil, aynı zamanda bireyin devlet, piyasa ve kültürel normlar arasındaki konumunun da…
8 YorumKategori: Makaleler
KAP Model Ne Demek? Aynı Soruya Farklı Merceklerle Bakmak Ben farklı bakışları yan yana koymayı sevenlerdenim. Bir konuyu sadece “doğru” cevabı aramak için değil, nasıl düşündüğümüzü görmek için de konuşalım isterim. “KAP model ne demek?” sorusu tam da böyle bir alan açıyor. Çünkü “KAP”, finans dünyasında Kamuyu Aydınlatma Platformu’nu çağrıştırsa da, araştırma ve halk sağlığı tarafında “Knowledge–Attitude–Practice”, yani Bilgi–Tutum–Uygulama modelidir. Aşağıda ikisini karıştırmamak için KAP’ı Bilgi–Tutum–Uygulama modeli anlamıyla ele alacağım (finanstaki KAP ayrı bir platformdur). :contentReference[oaicite:0]{index=0} KAP modeli (Bilgi–Tutum–Uygulama), bir topluluğun bir konudaki ne bildiğini, ne hissettiğini/düşündüğünü ve ne yaptığını ölçen, uygulamaya dönük bir araştırma çerçevesidir; halk sağlığından eğitime ve…
8 YorumKant’ın Estetik Anlayışı Nedir? Güzelliğin “Amaçsız Amaçlılık”la Buluştuğu Yer Bazı anlar vardır; bir fotoğrafın köşesindeki ışık, bir melodinin beklenmedik dönüşü ya da yağmurdan sonra ıslanan taşların kokusu… Birden “bu güzel” dersin. İşte Kant tam o saniyeye, o “güzel” deyişinin nasıl mümkün olduğuna mercek tutar. Sonuçta mesele yalnızca zevk meselesi değildir; “güzellik”, Kant’a göre, akıl ve hayal gücünün gizli bir uyumla çarpışıp kıvılcım çıkardığı, herkesi çağıran ama kimseye zorla kabul ettirilemeyen bir yargıdır. Gel, bu büyüyü birlikte çözelim. — Köken: Üçüncü Eleştiri ve “İlgisiz Haz” Kant’ın estetik teorisinin kalbi Yargı Gücünün Eleştirisinde atar. Onun için estetik yargı, ne salt aklın soğuk…
12 YorumKamus-i Türki Kaç Sayfa? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Derinlemesine Bir Yolculuk Her kitap, yalnızca satır aralarına gizlenmiş bir bilgi hazinesi değil, aynı zamanda kültürlerin, dillerin ve zamanların izini sürebileceğimiz bir yolculuktur. Kamus-i Türki de tam olarak böyle bir eser. Eğer dilin yalnızca iletişim aracı olmadığını, bir milletin düşünce biçimini, tarihini ve kimliğini taşıyan canlı bir varlık olduğunu düşünüyorsan, bu yazıda sana hitap eden çok şey bulacaksın. Gel, bu önemli sözlüğün kaç sayfa olduğundan başlayarak, onun dünya ve Türkiye özelindeki anlam katmanlarını birlikte keşfedelim. — Kamus-i Türki: Sadece Bir Sözlük Değil, Bir Medeniyet Atlası Kamus-i Türki, Şemseddin Sami tarafından 1899 yılında…
6 YorumKamerun Ne Zaman Bağımsız Oldu? Tarihin Nabzı, Bugünün Yankısı ve Yarının İhtimali Bazen bir ülkenin kaderi tek bir tarihe sığar sanırız. Oysa Kamerun’u anlamak, takvimdeki iki güne —1 Ocak 1960 ve 1 Ekim 1961— aynı anda bakmayı gerektirir. Bu yazıyı, sadece bir “tarih” arayanlara değil, o tarihin neden hâlâ kalp atışı gibi bugüne vurduğunu merak eden dostlara yazıyorum. Gelin, beraberce hem kökenlere inelim hem de bugünün sorularını cesurca soralım. Kısa cevap: Fransız Kamerunu, 1 Ocak 1960’ta bağımsızlığını ilan etti; bugünkü iki dilli devletin şekillenmesi ise Güney Kamerun’un 1 Ekim 1961’de katılımıyla tamamlandı. Kuzey Kamerun aynı yıl Nijerya’ya katıldı. Kökenler: Alman…
14 YorumEkonomik Perspektiften Küçükköy Nüfusu: Kaynaklar, Seçimler ve Toplumsal Refah Giriş: Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Bir ekonomist, her gün kaynakların sınırlılığı ve bu sınırlılık karşısında yapılan seçimlerin toplumsal sonuçları üzerinde düşünür. Her bireyin ve her toplumun kaynakları sınırlıdır; bu da demektir ki, kararlar alırken farklı seçenekler arasında bir tercih yapma zorunluluğu doğar. Küçükköy’ün nüfusunun artması ya da azalması, sadece bir demografik değişiklik değil, aynı zamanda ekonomik dinamikler üzerinde de derin etkiler yaratabilecek bir durumdur. Bu yazıda, Küçükköy’ün nüfus yapısının, yerel ekonomi ve toplumsal refah üzerindeki etkilerini analiz edeceğiz. Toplumsal ve Ekonomik Bağlamda Nüfus Değişiminin Rolü Bir bölgenin nüfusu arttığında, bunun…
10 YorumKaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Derinliği: Bir Ekonomistin Düşüncesi Bir ekonomist için yaşam, sürekli bir “seçim” eylemidir. Çünkü her seçim, vazgeçilen bir alternatifi de beraberinde getirir. Kaynakların sınırlı, insan ihtiyaçlarının ise sınırsız olduğu bir dünyada, her karar bir fırsat maliyeti doğurur. Bu düşünce yalnızca piyasa mekanizması içinde değil, bireyin günlük yaşamında da geçerlidir. Tıpkı ekonomideki kaynak kıtlığı gibi, doğada da benzer bir dinamik işler. “Hücre yutarlığı” (phagocytosis) kavramı, biyolojik bir süreç gibi görünse de, ekonomik perspektiften bakıldığında kaynakların kullanım biçimini, rekabeti ve hayatta kalma stratejilerini anlamamıza yardımcı olacak derin bir metafor sunar. Hücre Yutarlığı Ne Demek? Hücre yutarlığı, biyolojide bir hücrenin…
8 YorumGüherçile Nedir Kimya? Madde, Güç ve Toplumsal Düzenin Görünmeyen Kimyası Bir siyaset bilimci olarak, gücü sadece iktidar ilişkilerinde değil, doğanın en basit bileşimlerinde de ararım. Güherçile — kimyasal adıyla potasyum nitrat — yüzeyde barut yapımında kullanılan bir bileşiktir. Ancak derinlemesine bakıldığında, o insanlığın güçle kurduğu ilişkinin metaforudur. Kimya açısından bir reaksiyonun parçasıdır, siyaset açısından ise bir iktidarın doğuşudur. Bu yazıda “Güherçile nedir kimya?” sorusunu yalnızca laboratuvar düzeyinde değil, toplumsal güç dinamikleri, kurumsal yapılar, ideolojik söylemler ve vatandaşlık bilinci üzerinden tartışacağız. Çünkü siyaset de tıpkı kimya gibidir — karışımlar, denge tepkimeleri ve patlamalarla şekillenir. İktidarın Kimyası: Tepkimeler ve Patlamalar Güherçile, oksitleyici…
14 YorumDüz Ayak Ne Demek Deyim? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Bağlamında Bir Analiz Hayatın içinde sıkça kullandığımız deyimlerin, aslında ne kadar derin anlamlar taşıdığını fark etmek bazen zaman alır. “Düz ayak” deyimi de bunlardan biridir. Günlük dilde basit, sıradan ya da ulaşımı kolay bir durumu ifade etmek için kullandığımız bu söz öbeği, aslında toplumsal yapımızın, sosyal rollerimizin ve hatta cinsiyet temelli yaklaşımlarımızın izlerini taşır. Gelin bu kavramı sadece sözlük anlamıyla değil; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet merceğinden birlikte inceleyelim. — Düz Ayak Ne Demek? Temel Anlamı ve Kullanım Alanları “Düz ayak” deyimi, en basit tanımıyla, bir yere ulaşımın…
12 Yorum7440 Bağ-Kur Yapılandırma Nereden Ödenir? Dijitalin Hızıyla Yerelin Alışkanlıkları Arasında Sıcak Bir Yolculuk Bu konuyu yazarken klavyenin başında gerçekten heyecanlanıyorum; çünkü “7440 Bağ-Kur yapılandırma nereden ödenir?” sorusu sadece bir yönlendirme meselesi değil. Hepimizin hayatına değen, cebimizdeki uygulamalardan banka gişelerine, mahalle esnafının muhasebe defterinden ülkenin finansal nabzına kadar uzanan kocaman bir ekosistemin aynası. Gelin, dost meclisinde dertleşir gibi; kaynağından bugüne, bugünden de yarına doğru birlikte yürüyelim. Kökenler: Yapılandırmanın DNA’sı ve Bağ-Kur’un Hafızası Yapılandırma fikri ülkemizde sadece kriz anlarının yangın söndürücüsü değildir; aynı zamanda kayıt dışılıkla mücadele, tahsilatın düzenlenmesi ve sosyal güvenliğe geri dönüşün teşviki gibi geniş hedeflerin parçasıdır. Bağ-Kur tarafında ise…
12 Yorum